MÜDAHALENİN MENİ DAVASI (EL ATMANIN ÖNLENMESİ DAVASI)

Müdahalenin Meni Davası (Elatmanın Önlenmesi Davası) Nedir?

Müdahalenin meni davası, diğer adıyla elatmanın önlenmesi davası, bir kimsenin mülkiyet hakkına yapılan haksız fiilî veya hukuki müdahalenin ortadan kaldırılması ve tekrarının engellenmesi amacıyla açılan eşya hukukuna dayalı bir dava türüdür.

Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesi, bu davanın temel dayanağını oluşturur:

TMK m. 683:
“Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malına haksız olarak el atan kimseye karşı elatmanın önlenmesini (müdahalenin meni) isteyebilir.”

Bu maddeye göre mülkiyet hakkı, hem müdahaleye karşı korunma, hem de müdahalenin tekrarının önlenmesi hakkını içerir.

⚖️ 1. Müdahalenin Meni Davasının Amacı

Davanın temel amacı, mülkiyet hakkına yapılan devam eden haksız müdahalenin sona erdirilmesi ve tekrarının önlenmesidir.
Bu dava, mal sahibine “benim mülküme iznim olmadan kimse dokunamaz” demenin hukuki yoludur.

Dava sonunda mahkeme şu yönde kararlar verebilir:

Haksız müdahalenin kaldırılması,

Müdahalenin tekrarının yasaklanması,

Taşınmazın eski hale getirilmesi,

Gerekirse taşınmazdan zorla çıkarma kararı.

2. Müdahalenin Meni Davasının Şartları

Bu davanın açılabilmesi için aşağıdaki unsurların birlikte gerçekleşmiş olması gerekir:

a) Davacının mülkiyet hakkına sahip olması

Davacı, dava konusu taşınmazın maliki olmalıdır.

Mülkiyet hakkı tapu kaydıyla veya tapusuz taşınmazlarda zilyetlik ve belge/tanık delilleriyle ispatlanabilir.

Malik dışında intifa veya üst hakkı sahibi de dava açabilir.

b) Davalının haksız bir müdahalesinin bulunması

Davalı, malik olmayan bir kişi olarak taşınmazı fiilen kullanıyor, sınırı ihlal ediyor veya malikinin kullanımını engelliyor olmalıdır.

Müdahale, fiziki (örneğin duvar örmek, araca park etmek) ya da hukuki (örneğin tapu kaydını yanlış kullanmak) olabilir.

c) Müdahalenin halen devam ediyor olması

Müdahale sona ermişse, dava konusuz kalır.

Ancak müdahalenin tekrar etme ihtimali varsa, “yeniden el atmanın önlenmesi” talebiyle dava açılabilir.

d) Müdahalenin hukuka uygun olmaması

Eğer davalının bir kira sözleşmesi, irtifak hakkı, geçit hakkı veya idari izin dayanağı varsa, müdahale hukuka uygun sayılır ve dava reddedilir.

3. Müdahalenin Meni Davasının Açılacağı Mahkeme

Görevli mahkeme: Asliye Hukuk Mahkemesi

Yetkili mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi (kesin yetki)

Taraflar: Malik (davacı) – müdahalede bulunan kişi veya kurum (davalı)

Dava, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır ve genellikle maktu harca tabidir.

4. Müdahalenin Meni Davasında Deliller ve İspat Araçları

Bu davada ispat yükü davacıya aittir.
Davacı, mülkiyet hakkını ve haksız müdahaleyi kanıtlamalıdır.

Kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır:

Tapu kayıtları

Kadastro paftaları, çap belgesi

Keşif ve bilirkişi incelemesi (sınır ihlali tespiti için)

Tanık beyanları

Uydu görüntüleri, fotoğraflar

Tespit tutanakları veya delil tespiti kararları

Mahkeme, genellikle bilirkişi ve keşif yoluyla fiilî müdahalenin yerinde tespitini yapar.

5. Uygulamada Müdahalenin Meni Davası Örnekleri

Bu dava, en çok taşınmaz mülkiyetinde komşuluk ilişkilerinden doğan ihtilaflarda görülür.
Uygulamadaki örneklerden bazıları şunlardır:

Komşunun arsa sınırını aşarak duvar veya bina yapması,

Başkasının taşınmazına araç park etmesi veya depo olarak kullanması,

Elektrik, su, doğalgaz hattının izinsiz geçirilmesi,

Ortak taşınmazın diğer hissedar tarafından tek başına kullanılması,

Kamu kurumlarının veya özel kişilerin yol, hat, direk gibi yapılarla taşınmaza zarar vermesi,

Tapusuz taşınmazlarda komşunun zilyetliğe müdahalesi.

⚖️ 6. Müdahalenin Meni ve Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı)

Müdahalenin meni davası, genellikle ecrimisil davası ile birlikte açılır.
Ecrimisil, davalının taşınmazı haksız olarak kullanması nedeniyle ödenmesi gereken kullanım bedelidir.

Bu durumda dava “müdahalenin meni ve ecrimisil davası” şeklinde açılır.
Mahkeme hem müdahaleyi sona erdirir hem de geçmiş dönemdeki zararı tazmin ettirir.

⏳ 7. Müdahalenin Meni Davasında Zamanaşımı ve Süre

Müdahalenin meni davası devam eden bir haksız fiil niteliğinde olduğundan, müdahale sürdüğü sürece zamanaşımı işlemez.
Yani malik, müdahale devam ettiği müddetçe her zaman bu davayı açabilir.

Ancak ecrimisil talepleri için 5 yıllık zamanaşımı uygulanır.

8. Müdahalenin Meni Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Müdahale küçük dahi olsa dava hakkı vardır.

Taşınmazın tapu kaydı net değilse, önce delil tespiti veya tespit davası açılması faydalıdır.

Müdahalede bulunan kişi kamu kurumuysa, dava idari işlem değil, yine adli yargı konusu olur.

Dava, sadece fiilî müdahaleyi değil, gelecekteki muhtemel müdahaleyi de önleyebilir.

Sonuç

Müdahalenin meni davası, mülkiyet hakkına yapılan haksız müdahalelere karşı açılan en etkili dava türlerinden biridir.
Taşınmazınıza izinsiz girilmesi, sınır ihlali yapılması veya kullanımınızın engellenmesi durumunda bu dava yoluyla mülkiyet hakkınızı koruyabilir, müdahalenin ortadan kaldırılmasını sağlayabilirsiniz.

Her dava, taşınmazın niteliğine ve müdahalenin türüne göre farklı özellikler taşıdığından, sürecin doğru ilerlemesi için gayrimenkul hukukunda uzman bir avukatla hareket edilmesi büyük önem taşır.

AYGÜN & YILMAZ Avukatlık Bürosu olarak  Müdahalenin Meni Davası (El Atmanın Önlenmesi Davası) ve ilgili diğer hukuki konularda süreci başından itibaren profesyonel bir şekilde yönetmek ve hak kaybına uğramamak için müvekkillerimize profesyonel destek sunmaktayız. Detaylı bilgi ve danışmanlık için bizimle iletişime geçebilirsiniz.